Filmy found footage 2004-2011

Filmy Bogny Burskiej stanowią cykl seansów, na który składają się filmy found footage  powstałe w latach 2004-2011 we współpracy z Michałem Januszańcem. Cykl otwiera premierowy pokaz najnowszego filmu artystki „A Thousand Deaths”.

Bogna Burska, 'A Thousand Deaths', found footage, 2010-11

Składający się z sześciu części obraz „A Thousand Deaths”, opowiada historię Elżbiety I Tudor – królowej Anglii nazywanej Królową Dziewicą. W oparciu o jej losy powstało kilkadziesiąt filmów, z których Bogna Burska zaczerpnęła fragmenty do zbudowania własnej opowieści i stworzenia zwielokrotnionego portretu kobiety przekraczającej granice zakreślone przez kulturę, w której przyszło jej żyć. W ramach przeglądu zostaną zaprezentowane filmy z serii „A Game with the Shifting Mirrors” obejmującej tytuły: „One More”, „Piece of Jade”, „A Very Bad Dream of Count of Monte Christo”, „A Heart So White”, „God is Vain”, „Wind” i „Shooting Star”. Tytuł serii odsyła do strategii manipulowania obrazami, której celem jest analiza narracji i schematów wizualnych kina mainstreamowego. Artystka ujawnia jak filmy wzajemnie odbijają się w sobie, przez co stają się nośnikami współczesnych mitów, a także odsłania ambiwalencję i niepewność znaczeń w przenikających się obrazach. Na program przeglądu składają się również projekcje filmów: „Rain in Paris” - pierwszego w twórczości artystki filmu found footage, „Remake” oraz „12:30” – będącego zarówno eksperymentem formalnym jak też metaforą podróży po świecie obrazów.

Bogna Burska od 2004 roku współpracuje niezmiennie z montażystą Michałem Januszańcem – wespół stworzyli już dwanaście filmów. Kino głównego nurtu reprezentujące schematyczne postawy oraz stereotypowe zachowania – inspiruje Burską do tworzenia filmowych katalogów, na które składają się rozmaite sceny, gesty, narracje. Widzowi stale więc towarzyszy wrażenie „już widzianego”. Artystka wyszukuje, a następnie łączy ze sobą i przeplata, podobne sceny i kadry tworząc w ten sposób oryginalne opowieści, w których odsłaniają się miejsca ukryte „pomiędzy” obiegowymi znaczeniami oraz wynikające z tych przemieszczeń (odsłonięć i zasłon) sensy. Filmy Burskiej utrzymują widza w stanie napięcia, niepewności, a nawet lęku czy fascynacji. Nie rezygnując z iluzji oraz powabu narracji, artystka stawia pytania daleko wykraczające poza to, co za-grane, wy-grane, z-grane. W ten oto sposób powstaje sytuacja emocjonalno-intelektualnej gry, której stawką może być życie lub też śmierć, rezygnacja z iluzji bądź rzeczywistości, zniknięcie lub przetrwanie, a także dekonstruowanie „raz ustalonego”, „niezmiennego” znaczenia.

Najnowszy obraz artystki, „A Thousand Deaths”, stanowi próbę rekonstrukcji biografii Elżbiety I Tudor, w rolę której wcieliło się w przeszłości wiele aktorek. Film odwołuje się do rozmaitych gier toczonych zarówno w obszarze władzy, pełnienia ról społecznych, jak również kulturowych stereotypów związanych z płcią. Tak oto powstaje poszerzony, a nawet zwielokrotniony obraz kobiety, która – zmagając się z konwencjami, oczekiwaniami, społecznymi przesądami, a także z własnymi lękami, pragnieniami i uczuciami - co rusz przekracza granice zakreślone przez kulturę oraz jej dyskursy. Choć ostatecznie Elżbieta I zwycięża, to jednak okazuje się, że stawkę tych wszystkich transgresji stanowiła sprawa najważniejsza – gra ze śmiercią o (inne) życie.

W swoich wcześniejszych filmach Bogna Burska, analizując postaci kobiet i mężczyzn obecne w kinie mainstreamowym, ukazała różnicę między indywidualnością mężczyzny a wielością kobiet. W „Rain in Paris” przedstawiła przeżycia i emocje kobiet, w „Piece of Jade” stworzyła portret nieszczęśliwie zakochanego mężczyzny (Jeremy Irons), w „A Very Bad Dream of Count of Monte Christo” oraz „Remake” pokazała mężczyznę, który wyzwala się z nieznośnej kondycji własnego życia (James Caviezel), następnie w „Shooting Star” skonfrontowała męskiego bohatera (Al Pacino) z kobiecością (Michelle Pfeiffer). Motyw konstruowania tożsamości poprzez podobieństwa pojawił się z kolei u Burskiej w filmie „God is Vain”, w którym kobiety, dzięki nieustannemu zapatrzeniu w lustra, tworzą skrupulatnie swój wizerunek, tymczasem pary przedstawiają zwierciadlane odbicia tej samej płci. W ten sposób dzieła Burskiej pytają o role przypisane płciom oraz ich reprezentacje w obrazach filmowych: czy możliwe jest przekraczanie aktualnych uwarunkowań, które jawią się przecież jako trwałe i niezmienne? I gdzie w takim razie znajduje się - nieustannie zresztą rozmywana poprzez subtelną grę życia i śmierci – granica oddzielająca rzeczywistość od tego, co nazywamy fikcją? Ta zwielokrotniona, „zsamplowana”, hybrydyczna poniekąd świadomość odsłania się jako oryginalna, lecz jednak pozbawiona wzoru, który by ją domykał: dzięki temu pozostaje płynna, zmienna, zdolna do przeobrażeń, mutacji i złożeń. To wszystko powoduje, że człowiek Burskiej nieustannie wymyka się jednoznacznie określonym kategoriom, rolom i stereotypom, a przy tym otwiera dla nas nową przestrzeń do badań i doświadczeń nad własną tożsamością. 

Agnieszka Żechowska

seanse:

05.05 czw. godz. 20.30  

“A Thousand Deaths” - premiera
 

06.05 pt. godz. 20.00  

“One More”, “Piece of Jade”, “A Very Bad Dream of Count of Monte Christo”, “Remake”
 

10.05 wt.  godz. 18.30  

“A Heart So White”, “Rain In Paris”
 

10.05 wt. godz. 19.30  

“God is Vain”, “Wind”
 

12.05 czw. godz. 19.00  

“Shooting Star”, “12:30”
 

14.05 sob. godz. 18.00  

“One More”, “Piece of Jade”, “A Very Bad Dream of Count of Monte Christo”, “Remake”
 

14.05 sob. godz. 19.00  

“A Heart So White”, “Rain in Paris”
 

15.05 niedz. godz. 17.00  

“God is Vain”, “Wind”
 

15.05 niedz. godz. 18.00  

“Shooting Star”, “12:30”
 

16.05. pn. godz. 19.30  

„A Thousand Deaths”

filmy:

„A Thousand Deaths/ Tysiąc śmierci” - 110' (2010/2011) - premiera
„Rain in Paris/ Deszcz w Paryżu” - 11' (2004)
„Remake” - 13' (2006-2009)
„12:30 - 12'30" (2009)

Filmy z serii ‘A Game With the Shifting Mirrors/ Gra z przemieszczającymi się zwierciadłami” (2006-2008):
„One More/ Jeszcze raz” - 4'20"
„Piece of Jade/ Kawałek jadeitu” - 8'03"
„A Very Bad Dream of Count of Monte Christo/ Bardzo zły sen hrabiego Monte Christo” - 7'52"
„A Heart So White/ Serce takie białe” - 38'
„God is Vain/ Bóg jest próżny - 24'
„Wind/ Wiatr” - 12'
„Shooting Star/ Gwiazda” - 48’

fragmenty filmów:
„A Thousand Deaths”: http://www.youtube.com/watch?v=GcGqjRXpKok
"Shooting Star": http://www.youtube.com/watch?v=6d7StjF8yQA,
"Wind": http://www.youtube.com/watch?v=Wig_qI5m2AQ,
"Remake": http://www.youtube.com/watch?v=A4hV_oTNBOY

Organizatorzy:

CSW Zamek Ujazdowski

Fundacja Supermarket Sztuki

Koordynacja ze strony CSW: Katarzyna Boratyn/KINO.LAB,
 

Dyskusja w ramach programu Audytorium, koordynacja: Paweł Polit
 

Podziękowania za pomoc dla Karoliny Felberg, Cezarego Żechowskiego
 

Zrealizowano przy pomocy finansowej Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach stypendium kuratorskiego

Patroni medialni wydarzenia: Independent.pl, Feminoteka
Patroni medialni CSW i KINO.LAB: Gazeta Wyborcza, Aktivist, Exklusiv, KINO, Filmweb, Emma Pak, Elle Decoration, Stolica